و بىشكى و يقين . و ذويقن : نام آبى . يقن ( yaqan ) و ( yaqen ) و ( yaqon ) ص . ع . رجل يقن : مردى كه هر چه بشنود يقين نمايد . و كذلك : رجل يقن و رجل يقن . يقن ( yaqen ) ص . ع . رجل يقن بالشئ : مرد آزمند و حريص بآنچيز . يقنة ( yaqanat ) ص . ع . رجل يقنة : مردى كه هر چه بشنود يقين نمايد . يقوقة ( yaquqat ) م . ع . يق يقوقة ( از باب سمع ) : سخت سپيد گرديد . يقه ( yaqe ) ا . پ . گريبان و يخه . و بطور محكم و مضبوط گرفتن گريبان كسى را . يقين ( yaqin ) ا - ص . ع . هر چيز ثابت و واضح و دانسته شده و اطمينان قلب باينكه چيزى كه تعقل كرده است موافق واقع مىباشد . يق : علمه يقينا . و علم يقين و يا علم اليقين : دانشى كه در آن شك نباشد . و نيز يقين : مرك . قوله تعالى : وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ . و انا على يقين منه : يعنى من بطور تحقيق مىدانم آن را . و گاه باشد كه از ظن تعبير بيقين كنند و از يقين تعبير به ظن . يقين ( yaqin ) ا - م ف . پ . مأخوذ از تازى - بدون شك و بىگمان و بتحقيق . و علم از روى تحقيق و محقق و براستى و بدرستى و آشكارا و اعتقاد و دريافت رأى . و يقين داشتن : بدرستى و راستى دانستن و دريافت كردن . و يقين درست : اعتماد صحيح و درست . و بيقين بودن : بىگمان و بىشك بودن و محقق بودن . و يقين كردن : اعتماد كردن و باور كردن و براستى و درستى دانستن . يقينا ( yaqinan ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بدون شك و بىگمان و محققا و بطور تحقيق و براستى و بدرستى و البته و بىشبهه . يقين‌دان ( yaqin - d n ) ص . پ . كسى كه بطور تحقيق مىداند . يقينى ( yaqini ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بيقين و حكما و البته و از روى علم و دانايى و بطور اطمينان و تحقيق . يقينيات ( yaqiniyy t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مسلميات و چيزهاى كه علم آنها يقينى است و شك و شبهه‌اى در آنها نيست مانند قوانين مذهبى و دلايل هندسى و جز آن . يك ( yak ) پ . ص . توصيفى عددى : نخستين شماره از اعداد كه بتازى واحد واحد گويند و چون پس از عدد ديگرى ذكر شود دلالت بر كسر مىكند مانند سه يك يعنى ثلث و چهاريك يعنى ربع و ده‌يك يعنى عشر . و سه‌يك كردن : ثلث كردن و عددى را بر سه تقسيم نمودن . يك ( yak ) ا . پ . فرد و يكه . و رسم و دستور و عادت و قاعده و قانون . و بزرگوار . و وزغ و غوك . و كيك . يك اسبه ( yak - asbe ) ا . پ . آنكه داراى يك اسب باشد و سوار تنها . و آفتاب . يك‌انداز ( yak - and z ) ا - ص . پ . يكسان و برابر و داراى يك نشان و علامت . و تير زبونى كه پس از انداختن جستجوى آن نكنند . و تير كوچكى كه داراى پيكان باريكى باشد و بغايت دور رود . و تيرى كه داراى پيكان دو شاخه باشد . و جايى از كوه و كنار رودخانه و مانند آن كه از بالا تا پايين برابر و هموار باشد و اسب و آدم از آنجا بالا و پايين نتواند رفت . يك‌آويز ( yak - viz ) ا . پ . ياى دويم مجهول - شمشير كوتاه پهن . يكايك ( yak - yak ) م ف . پ . يك يك و يكى پس از ديگرى و ناگهان و غفلة و على الغفله . يك بار ( yak - b r ) م ف . پ . يك دفعه و دفعة واحده و يك هنگام . يكبارگى ( yak - b ragi ) م ف . پ . ناگهانى و يك‌دفعگى و در يك هنگام . و همگى و تماما و بالتمام و جملگى . يكباره ( yak - b re ) ص . پ . منسوب بيك بار . و كار يك‌باره : كارى كه يك دفعه بيشتر نكنند . يكباسرك ( yak - b sarak ) م ف . پ . يكبارگى و جميعا و تماما و همگى . يكبدو ( yak - bado ) م ف . پ . يك دفعه و يكبارگى و بىخبر و ناگاه . يك برابر ( yak - bar bar ) ص - م ف . پ . مضاعف . يك برك ( yak - barg ) ص . پ . بهتر و خوب‌تر . يك بر يك ( yak - bar - yak ) م ف . پ . يك بيك و متواليا و پىدرپى . يك بسى ( yak - basi ) م ف . پ . يكبارگى و در يك هنگام و همگى و جملگى و تماما و جميعا . يك بغل ( yak - baqal ) ص . پ . مقدار اندك يعنى آن مقدار از چيزى كه بتوان در زير بغل حمل كرد . يك بن ( yak - bon ) ا . پ . ريحان . يك بيك ( yak - be - yak ) م ف . پ . يگان و ناگهان و غفلة . و شبه و مانند و يقين . يكپارچه ( yak - p rce ) و يك پاره